Nowy raport opracowany przez kardiologów z Europy sugeruje, że produkty wypełniające półki supermarketów mogą po cichu szkodzić zdrowiu naszego serca. Wyniki wskazują na niepokojący związek między żywnością wysokoprzetworzoną a szeregiem poważnych zagrożeń dla zdrowia. Przyjrzyjmy się, jak bardzo szkodliwe mogą być takie produkty i co możemy robić inaczej.
Raport przedstawia stanowisko ekspertów European Society of Cardiology. Opracował go zespół, w którego skład weszli m.in. profesor Luigina Guasti i dr Marialaura Bonaccio. Autorzy zebrali dostępne wyniki badań dotyczących żywności wysokoprzetworzonej (UPF) oraz chorób układu sercowo-naczyniowego. Autorzy postawili sobie za cel przełożenie wiedzy naukowej na praktyczne zalecenia dla pacjentów.
– Żywność wysokoprzetworzona, wytwarzana z przemysłowych składników i dodatków, w dużej mierze zastąpiła tradycyjną dietę – wyjaśnia prof. Luigina Guasti. – Badania dowodzą, że tego typu produkty wiążą się z kilkoma czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego: z otyłością, cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym, jak również ze zwiększonym ryzykiem zachorowania i zgonu z powodu chorób serca.
Co zaliczamy do żywności wysokoprzetworzonej?
W badaniu wykorzystano klasyfikację NOVA – jest to powszechnie stosowany system kategoryzowania żywności według stopnia jej przetworzenia. Według NOVA żywność wysokoprzetworzona to produkty przemysłowe wytwarzane głównie z substancji pozyskiwanych z żywności, takich jak oleje, tłuszcze, cukry i białka, z dodatkiem m.in. konserwantów, emulgatorów i sztucznych aromatów. Produkty takie często zawierają niewiele nieprzetworzonych składników lub nie zawierają ich wcale. Ich skład opracowuje się w taki sposób, aby były wyjątkowo smaczne, wygodne w użyciu i miały długi okres przydatności do spożycia. Oto kilka przykładów:
– napoje gazowane i słodzone jogurty,
– pakowane przekąski (chipsy, ciastka, słodycze),
– dania gotowe do spożycia,
– słodzone płatki śniadaniowe,
– przetworzone produkty mięsne (kiełbaski, nuggetsy).
Ryzyko chorób serca wyższe o 19%
W całej Europie spożycie żywności wysokoprzetworzonej rośnie. Produkty te odpowiadają za 61% zjadanych kalorii w Holandii i 54% w Wielkiej Brytanii – w porównaniu z 25% w Hiszpanii, 22% w Portugalii i 18% we Włoszech. Trend ten budzi niepokój, ponieważ wnioski z badania są bardzo wyraźne:
– ryzyko chorób serca u osób dorosłych spożywających najwięcej żywności wysokoprzetworzonej jest nawet o 19% wyższe,
– u osób spożywających duże ilości produktów wysokoprzetworzonych ryzyko migotania przedsionków jest wyższe o 13%,
– ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych może być wyższe nawet o 65% w porównaniu z osobami spożywającymi najmniej tego typu produktów,
– żywność wysokoprzetworzona wiąże się z nasileniem problemów takich jak otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze i niekorzystne dla zdrowia nagromadzenie tłuszczów we krwi.
– Związki między spożyciem żywności wysokoprzetworzonej a chorobami serca są spójne i biologicznie prawdopodobne – dodaje dr Marialaura Bonaccio. – Taka żywność zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe przede wszystkim dlatego, że prowadzi do otyłości, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego i nagromadzenia niekorzystnych tłuszczów we krwi.
Ograniczenie żywności wysokoprzetworzonej powinno stać się standardowym zaleceniem
Autorzy raportu apelują do lekarzy, by rozmawiali z pacjentami o spożyciu żywności wysokoprzetworzonej. Opowiadają się również za bardziej przejrzystym znakowaniem produktów spożywczych oraz aktualizacją zaleceń żywieniowych. Należy podkreślić, że nawet produkty reklamowane jako „zdrowsze” mogą nadal należeć do kategorii żywności wysokoprzetworzonej. Pracownicy ochrony zdrowia powinni zachęcać pacjentów do ograniczania spożycia takich produktów, podobnie jak zalecają aktywność fizyczną, niepalenie tytoniu, ograniczenie alkoholu i przestrzeganie zasad zdrowego odżywiania.
Jak ograniczyć spożycie żywności wysokoprzetworzonej?
Całkowite wyeliminowanie tego typu produktów z diety może okazać się bardzo trudne, ponieważ są one po prostu wygodne. Jednak już znaczne ograniczenie ich spożycia może przynieść istotne korzyści. Oto kilka zmian, które mogą mieć szczególnie duże znaczenie:
– zamiast pakowanych przekąsek, takich jak chipsy, batony czekoladowe czy żelki, wybieraj świeże owoce, orzechy lub domowy popcorn,
– zastąp gotowe dania, takie jak mrożona pizza, zupki błyskawiczne czy gotowa lasagne, potrawami przygotowanymi w domu ze świeżego makaronu, pomidorów i warzyw,
– zrezygnuj ze słodzonych płatków śniadaniowych na rzecz owsianki ze świeżymi owocami jagodowymi lub pełnoziarnistego müsli bez dodatku cukru,
– ogranicz przetworzone produkty mięsne, takie jak parówki, salami czy nuggetsy z kurczaka – zastąp je grillowanym kurczakiem, świeżymi rybami lub roślinami strączkowymi,
– napoje gazowane, takie jak Coca-Cola czy Fanta, zostaw na specjalne okazje – na co dzień wybieraj wodę lub herbatę,
– traktuj żywność wysokoprzetworzoną jako rozwiązanie w sytuacjach awaryjnych, po które sięgasz wtedy, gdy naprawdę liczy się wygoda – to nie może być stały element codziennej diety.
Artykuł powstał we współpracy ze skoda-auto.pl
