• POL

Kawa albo energetyk: czy źródło kofeiny naprawdę ma znaczenie?

Autor: Jiri Kaloc

Kolarstwo i kofeina świetnie do siebie pasują, ale nie każda jej forma działa na organizm tak samo. Najnowsze badania sugerują, że niektóre źródła kofeiny mogą korzystnie wpływać na zdrowie serca, ale inne wiążą się z pewnym ryzykiem. Przyjrzyjmy się, czy twoje ulubione źródło kofeiny będzie dla ciebie dobre, czy też raczej szkodliwe.

Bezpieczeństwo codziennego spożywania kofeiny

Niedawny przegląd badań przeprowadzony przez Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association) potwierdza, że spożywanie do 400 mg kofeiny dziennie (co odpowiada mniej więcej 3–5 filiżankom czarnej kawy) jest zasadniczo bezpieczne dla większości dorosłych. Co więcej, taka ilość kofeiny może nawet zmniejszać ryzyko chorób serca, udaru mózgu, niewydolności serca i cukrzycy typu 2. Wygląda jednak na to, że korzyści zależą od sposobu jej spożywania.

Potencjalne korzyści z picia kawy

Umiarkowane spożycie kawy (szczególnie bez dodatku cukru i innych składników) wiąże się z wieloma korzyściami dla układu sercowo-naczyniowego. Badania sugerują, że picie 2–4 filiżanek kawy z kofeiną dziennie może zmniejszać ryzyko chorób serca, niewydolności serca i udaru mózgu. Kawa zawiera również związki bioaktywne o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych, które mogą przyczyniać się do kolejnego aspektu jej korzystnego działania.

Co ciekawe, osoby regularnie pijące czarną kawę wydają się mniej narażone na rozwój cukrzycy typu 2, pomimo że kofeina może przejściowo zmniejszać wrażliwość na insulinę. Dokładne mechanizmy tego zjawiska nie są jeszcze znane – niewykluczone, że swoją rolę odgrywają tu inne związki obecne w kawie.

Zagrożenia skoncentrowanej kofeiny

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku napojów energetycznych i skoncentrowanych preparatów tego typu. Produkty te często zawierają bardzo duże stężenia kofeiny, niekiedy dostarczając w jednej porcji 3–4 razy więcej kofeiny niż zwykła kawa. Tak wysokie dawki wiążą się z gwałtownym wzrostem ciśnienia tętniczego i zaburzeniami rytmu serca – nawet u zdrowych osób. W przypadku osób cierpiących na choroby układu sercowo-naczyniowego ryzyko może być jeszcze większe.

Ciśnienie tętnicze i rytm serca

Zależność między kofeiną a ciśnieniem tętniczym jest złożona. U osób z optymalnym ciśnieniem spożycie 1–3 filiżanek kawy dziennie może nieznacznie zwiększać ryzyko rozwoju nadciśnienia. Bardzo zaskakująca jest obserwacja, że spożywanie ponad trzech filiżanek dziennie wiąże się z mniejszym ryzykiem. Natomiast wysokie dawki kofeiny, takie jak te zawarte w napojach energetycznych, mogą powodować znaczne skoki ciśnienia tętniczego.

Jeśli chodzi o rytm serca, umiarkowane spożycie kawy (1–3 filiżanki dziennie) nie wydaje się zwiększać ryzyka migotania przedsionków. Może jednak wiązać się z częstszym występowaniem przedwczesnych pobudzeń komorowych, czyli dodatkowych, przedwczesnych skurczów serca mających źródło w jego dolnych jamach. Bardzo wysokie dawki kofeiny, takie jak te obecne w napojach energetycznych, wiązano z zaburzeniami rytmu serca nawet u osób z grupy niskiego ryzyka.

Nie każda kofeina działa tak samo

Znaczenie ma źródło kofeiny. Kawa, herbata, czekolada, napoje gazowane, napoje energetyczne – wszystkie zawierają kofeinę, ale ich wpływ na organizm nie jest taki sam. Na przykład picie herbaty, podobnie jak kawy, wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem migotania przedsionków, niewydolności serca i udaru mózgu. Napoje energetyczne często zawierają natomiast dodatkowe składniki przyspieszające wchłanianie kofeiny, co może zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Co z tego wszystkiego wynika?

Dla większości z nas spożywanie do 400 mg kofeiny dziennie z takich źródeł jak kawa, herbata czy czekolada jest bezpieczne. Co więcej, może nawet korzystnie wpływać na zdrowie serca. Skoncentrowane źródła kofeiny, takie jak napoje energetyczne, mogą jednak stwarzać poważne zagrożenia, szczególnie dla ciśnienia tętniczego i rytmu serca. Wniosek jest prosty: nie rezygnuj z przerw na kawę podczas rowerowych wycieczek – wychodzą ci na

Artykuł powstał we współpracy ze skoda-auto.pl