Νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι ο καφές μπορεί να αλλάξει το μικροβίωμα του εντέρου, επηρεάζοντας τη διάθεση, το στρες και ακόμη και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο NatureCommunications, είναι η πρώτη που εξετάζει σε βάθος τον τρόπο με τον οποίο ο καφές αλληλεπιδρά με τον άξονα εντέρου-εγκεφάλου, το αμφίδρομο δίκτυο επικοινωνίας που συνδέει το έντερο με τον εγκέφαλο. Προς έκπληξη ορισμένων ποδηλατών, τα ευρήματα δείχνουν ότι τα οφέλη του καφέ ξεπερνούν κατά πολύ την καφεΐνη που περιέχει.
Τι συμβαίνει όταν σταματάς και ξαναρχίζεις να πίνεις καφέ;
Για να μελετήσουν την επίδραση του καφέ, οι ερευνητές σχεδίασαν μια μελέτη τριών φάσεων με 31 άτομα που έπιναν τακτικά καφέ και 31 άτομα που απείχαν από τον καφέ. Σε κάθε φάση αξιολόγησαν τη γνωστική λειτουργία, το στρες, τη διάθεση, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, το μικροβίωμα του εντέρου, τη διατροφή και τη σύνθεση των μεταβολιτών.
Έναρξη της μελέτης (ημέρα 0): Όλοι οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν ως προς την ψυχολογική, γνωστική και σωματική τους υγεία, έδωσαν δείγματα κοπράνων και ούρων και κατέγραψαν τη διατροφή τους καθώς και την κατανάλωση καφεΐνης.
Περίοδος αποχής από τον καφέ (ημέρες 2–14): Οι συμμετέχοντες που συνήθιζαν να πίνουν καφέ απείχαν από την κατανάλωσή του για 14 ημέρες. Οι μετρήσεις (ψυχολογικές και γνωστικές αξιολογήσεις, καθώς και βιολογικά δείγματα) επαναλήφθηκαν στο τέλος αυτής της φάσης. Τα άτομα που δεν έπιναν καφέ αξιολογήθηκαν μόνο στην αρχή της μελέτης και δεν συνέχισαν στις επόμενες φάσεις.
Επιστροφή στην κατανάλωση καφέ μετά την αποχή (ημέρες 16–35): Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, χωρίς να γνωρίζουν ποιο είδος καφέ έπιναν: 15 άτομα κατανάλωναν καθημερινά 4 φλιτζάνια ντεκαφεϊνέ καφέ και 16 άτομα 4 φλιτζάνια καφέ με καφεΐνη για 21 ημέρες. Ψυχολογικές και γνωστικές αξιολογήσεις, καθώς και λήψη βιολογικών δειγμάτων επαναλήφθηκαν στο τέλος αυτής της φάσης.
Τα βακτήρια του εντέρου, οι μικροσκοπικοί ήρωες
Η μελέτη εντόπισε συγκεκριμένα βακτήρια που ήταν πιο άφθονα σε άτομα που έπιναν καφέ:
- Eggertella sp. και Cryptobacterium curtum: Βακτήρια που συνδέονται με την παραγωγή οξέων και τη σύνθεση χολικών οξέων. Οι μικροοργανισμοί αυτοί ενδέχεται να συμβάλλουν στην προστασία από επιβλαβή βακτήρια και λοιμώξεις.
- Firmicutes: Μια ομάδα βακτηρίων που έχει συσχετιστεί με θετικά συναισθήματα σε προηγούμενες μελέτες, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
Αυτές οι αλλαγές στο μικροβίωμα δείχνουν μια βαθύτερη σύνδεση μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και της υγείας του πεπτικού συστήματος, της λειτουργίας του ανοσοποιητικού, αλλά και της ψυχικής ευεξίας.
Καφές με ή χωρίς καφεΐνη; Οι εκπληκτικές διαφορές
Και εδώ είναι το ενδιαφέρον σημείο για τους αθλητές:
Καφές χωρίς καφεΐνη: Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν ντεκαφεϊνέ καφέ παρουσίασαν βελτιώσεις στη μάθηση και τη μνήμη. Αυτό δείχνει ότι οι πολυφαινόλες και άλλες βιοδραστικές ενώσεις του καφέ, και όχι μόνο η καφεΐνη, μπορεί να ενισχύουν τη γνωστική λειτουργία. Επιπλέον, όσοι έπιναν ντεκαφεϊνέ ανέφεραν καλύτερη ποιότητα ύπνου και πιο θετική διάθεση, γεγονός που υποδηλώνει πιθανά οφέλη για την αποκατάσταση και την ισορροπία της διάθεσης, χωρίς τη διεγερτική δράση της καφεΐνης.
Καφές με καφεΐνη: Μόνο η ομάδα που κατανάλωνε κανονικό καφέ παρουσίασε μείωση του άγχους, βελτίωση της προσοχής και της εγρήγορσης, καθώς και χαμηλότερους δείκτες φλεγμονής. Ο κανονικός καφές οδήγησε επίσης σε μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης σε σύγκριση με τον ντεκαφεϊνέ, γεγονός που υποδηλώνει πιθανά καρδιαγγειακά οφέλη. Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τον ρόλο της καφεΐνης στην ενίσχυση της συγκέντρωσης, τη μείωση του στρες και την υποστήριξη της σωματικής ανθεκτικότητας κατά τη διάρκεια έντονης προπόνησης ή αγώνων.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής John Cryan, υπεύθυνος συγγραφέας της μελέτης: «Ο καφές είναι κάτι περισσότερο από απλή καφεΐνη. Είναι ένα σύνθετο στοιχείο της διατροφής μας που αλληλεπιδρά με το μικροβίωμα του εντέρου, τον μεταβολισμό μας, ακόμη και με τη συναισθηματική μας ευεξία».
Πρακτικές συμβουλές για ποδηλάτες
Η συνέπεια μετράει: Οι συμμετέχοντες στη μελέτη κατανάλωναν 4 φλιτζάνια καφέ την ημέρα.
Ο ντεκαφεϊνέ μπορεί να είναι μια καλή επιλογή: Αν είστε ευαίσθητοι στην καφεΐνη ή προπονείστε αργότερα μέσα στην ημέρα, ο ντεκαφεϊνέ μπορεί να προσφέρει οφέλη για τη γνωστική λειτουργία και την υγεία του εντέρου, χωρίς τις διεγερτικές επιδράσεις της καφεΐνης.
Ακούστε το σώμα σας: Δώστε προσοχή στον τρόπο με τον οποίο ο καφές επηρεάζει την πέψη, την ενέργεια και τη διάθεσή σας. Το μικροβίωμα κάθε ανθρώπου είναι μοναδικό, οπότε δοκιμάστε τι λειτουργεί καλύτερα για εσάς.
Ο καφές δεν είναι απλά μία συνήθεια πριν από την ποδηλασία ή μια ανταμοιβή κατά τη διάρκεια ή μετά από αυτήν. Είναι ένα ρόφημα που μπορεί να ενισχύσει την απόδοση, να υποστηρίξει την υγεία του εντέρου και να επηρεάσει θετικά τη διάθεση. Είτε επιλέξετε καφέ με καφεΐνη είτε ντεκαφεϊνέ, οι ενώσεις του αλληλεπιδρούν με το μικροβίωμά σας με τρόπους που μπορεί να προσφέρουν μια μικρή αλλά ουσιαστική βελτίωση στη συνολική σας ευεξία.